De zondagochtend: een heerlijk moment om langzaam op gang te komen. Kop koffie, kinderen aan het spelen en als het lukt in de luie stoel proberen een TV-programma te volgen. Mijn partner kijkt dan WNL – hij is meer van de politiek en achtergronden. En ik – als liefhebber van levensverhalen –  Ivo op Zondag. Gisteren lukte het om een interview van Ivo mee te pikken: hij sprak de inmiddels 84-jarige actrice Jane Fonda.

‘Het belangrijkste in het leven is dat je je ouders begrijpt’

Zoals dat werkt met je geest, valt vooral datgene op wat jou bezighoudt. Bij mij is dat alles wat met nagelaten levensverhalen te maken heeft. Jane vertelt In het gesprek iets pakkends. Iets wat onderdeel uitmaakt van het bestaansrecht van Episodus: ‘Het belangrijkste in het leven is dat je je ouders begrijpt. Dan kun je ze vergeven.’

Het gesprek tuned in op de relatie met haar vader en moeder. Het waren op zijn zachtst gezegd geen makkelijke relaties. Tragisch zelfs. Haar geesteszieke moeder is uit het leven gestapt en Jane duikt vele jaren later in de geschiedenis van haar moeder. Ze weet de hand te leggen op al haar medische documenten tijdens haar verblijf in een instelling.

Tussen alle stukken vindt Jane het levensverhaal van haar moeder, door haar zelf geschreven. De verrukking van deze vondst is zoveel jaar later nog steeds te horen in haar stemgeluid. Want nogal is wat ze te lezen krijgt een treurig verhaal – haar moeder heeft een pijnlijke onthulling over haar kinderjaren aan het papier toevertrouwd – het geeft Jane zó veel inzicht. Alle puzzelstukjes vallen ineens op zijn plek. Ze leert door het achtergelaten verhaal over haar moeder, en daarmee over zichzelf. Want dat is de gift van nagelaten woorden. Door je ouders te kennen en begrijpen kun je ze vergeven, maar ook jezelf leren kennen.

Jane deelt haar gedachte over het mogen vinden van het levensverhaal: ‘Dank u God, dat u mij dit heeft laten weten. Nu kan ik haar helemaal vergeven… Ik voel me zo gelukkig dat ik dat heb mogen ervaren.’

Ik kijk naar een 84-jarige vrouw die met tranen in haar ogen vertelt wat het door haar moeder achtergelaten levensverhaal voor haar betekend heeft.

Jouw verhaal

Dit voorbeeld gaat over een grootse actrice. En haar moeder die er door haar ziekte niet voor haar kinderen kon zijn. Jouw verhaal is misschien (en hopelijk!) wat minder beladen en heftig. Maar allemaal hebben we onze struggles. Ook wij zijn een product van wat we in het leven hebben ervaren. En of dat nou grote of kleine dingen zijn, ook voor onze kinderen zullen er puzzelstukjes op hun plek vallen als we ze inzicht geven in ons leven en waar we tegenaan lopen. Want onherroepelijk hebben die invloed op onze relaties. Zeker die met onze kinderen.

Mijn kleine verhaal

Ik lag eerder deze week met mijn oudste zoon van acht in een tentje op de camping in Zeeland. Superleuk om zo cosy samen wakker te worden, maar een hel voor mijn nachtrust. Uren heb ik wakker gelegen, hoorde zijn ademhaling en keek naar zijn lijfje, wat me eraan herinnerde hoe groot hij aan het worden is. Er kwam een gedachte in me op. Over wat ik lastig vind in het moeder-zijn. Dat ik vind dat ik het soms laat afweten richting mijn kinderen. Niks groots maar het houdt me wel bezig.

Ik besloot mijn notitie-app te openen en het verhaal in te tikken. Het ligt inmiddels handgeschreven op mooi papier in zijn pakket. In de hoop dat hij mij later ook begrijpt. Hij zal door mijn nagelaten woorden in ieder geval weten wat er zich in mijn hoofd afspeelde, waar ik soms mee struggelde en dat ik altijd ontzettend veel van hem gehouden heb. Het klinkt wat zwaar maar mijn gekozen woorden hebben het toch aardig luchtig weten te houden.